Prognozowane zmiany kosztów dystrybucji energii elektrycznej w 2026 roku

Koszty dystrybucyjne na rachunku za energię to zbiór wielu opłat, które dzielą się na:

• Koszty stałe: opłata stała sieciowa i opłata abonamentowa – zależne od mocy, napięcia i liczby punktów poboru,
• Koszty zmienne: opłata mocowa, opłata zmienna sieciowa, opłata jakościowa, opłata OZE i opłata kogeneracyjna – zależne od ilości zużytej energii i okresu jej poboru.

Charakterystyka kosztów dystrybucyjnych

Opłata stała sieciowa pokrywa koszty utrzymania i eksploatacji infrastruktury przesyłowej czy dystrybucyjnej, a jej wysokość zależy od mocy zamówionej i poziomu napięcia, do którego jest przyłączony odbiorca. Opłata abonamentowa pokrywa koszty administracyjne operatora, w tym koszt odczytów, obsługę handlową oraz wystawianie faktur. W 2025 roku występowała również opłata przejściowa pokrywająca koszt likwidacji dawnych kontraktów długoterminowych (KDT) zawartych między producentami energii a siecią przesyłową. Rząd zrezygnował z pobierania tej opłaty na 2026 rok.

Opłata mocowa ma gwarantować bezpieczeństwo dostaw w momentach szczytowego zapotrzebowania. Przedsiębiorcy, w odróżnieniu od gospodarstw domowych i mniejszych odbiorców (taryfa C1 do 16 kW) rozliczani są zależnie od profilu zużycia. Dlatego każdego dnia roboczego wielkość pobranej energii elektrycznej  przez odbiorcę jest przypisywana do jednej z czterech kategorii (K1-K4), które korygują stawkę bazową:

• Kategoria K1 (Najtańsza): Różnica między poborem w szczycie i poza nim jest mniejsza niż 5% (profil płaski). Płacisz tylko 17% stawki bazowej.
• Kategoria K2: Różnica wynosi od 5% do 10%. Płacisz 50% stawki bazowej.
• Kategoria K3: Różnica wynosi od 10% do 15%. Płacisz 83% stawki bazowej.
• Kategoria K4 (Najdroższa): Różnica wynosi 15% lub więcej. Płacisz 100% stawki bazowej.

Wniosek jest prosty: Im bardziej „płaski” profil zużycia i im mniej energii zużywasz w godzinach 7:00-21:59 w dni robocze, tym niższą zapłacisz opłatę mocową.

Opłata zmienna sieciowa to koszt przesyłu energii elektrycznej przez sieć do punktu odbioru, czyli obejmuje głównie koszty związane ze stratami przesyłu na sieci. Opłata jakościowa pokrywa utrzymanie odpowiednich parametrów technicznych energii oraz stabilną pracę Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Opłata OZE wspiera wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych oraz mechanizmy zapewniające wysoki udział „zielonej energii” w krajowym miksie energetycznym. Opłata kogeneracyjna to mechanizm wsparcia rozwoju kogeneracji, czyli wysokosprawnej produkcji energii elektrycznej wraz z ciepłem. Wysokość opłat zmiennych jest skorelowana z wolumenem pobranej energii.

Kluczowe czynniki wzrostu cen energii w 2026

Analiza danych finansowych wskazuje, że największy wpływ na końcowy rachunek za dystrybucję w 2026 roku będą miały dwie składowe opłat, które są niezależne od lokalnego Operatora Systemu Dystrybucyjnego (OSD). Pozostałe składowe kosztów dystrybucyjnych są każdorocznie ustalane przez poszczególnych operatorów.

Grupa Taryfowa C21 – Małe i Średnie Przedsiębiorstwa

Grupa taryfowa C21 przeznaczona jest dla odbiorców biznesowych z grupy MŚP zasilanych z sieci niskiego napięcia. Na potrzeby analizy przyjęliśmy założenia jednego punktu poboru z rocznym zużyciem na poziomie 150 MWh oraz mocy zamówionej 130 kW.

W zależności, czy 50% czy 70% wolumenu energii podlega opłacie mocowej, prognozowane wzrosty kosztów całkowitych u poszczególnych operatorów prezentują się następująco.

Średni wzrost kosztów dystrybucji dla grupy taryfowej C21 szacowany jest przez nas na poziomie 10,19%. Skala ta różni się jednak w zależności od operatora oraz profilu zużycia energii (udziału poboru w godzinach szczytowych opłaty mocowej). Im większy pobór w godzinach szczytowych (dni robocze 7:00–22:00), tym wyższy koszt z tytułu opłaty mocowej.

Warto zatem zauważyć paradoks. Mimo, że Stoen Operator notuje najwyższy procentowy wzrost (głównie ze względu na niską bazę kosztową w latach poprzednich), w ujęciu kwotowym pozostaje najtańszym operatorem w zestawieniu (ok. 80 451 zł rocznie w 2026 r.). Z kolei Energa Operator, mimo najmniejszego procentowego wzrostu, generuje najwyższe koszty nominalne dla odbiorcy C21, sięgające w prognozie na 2026 rok ponad 127 666 zł.

Grupa Taryfowa B21 – Duży Odbiorca

Grupa taryfowa B21 jest dedykowana dużym odbiorcom przemysłowym i instytucjonalnym zasilanym z sieci średniego napięcia. Na potrzeby analizy, dla grupy B21, założyliśmy roczne zużycie 12 700 MWh i moc zamówioną 2 600 kW.

W zależności, czy 50% czy 70% wolumenu energii podlega opłacie mocowej, prognozowane wzrosty kosztów całkowitych dla odbiorców nieposiadających statusu odbiorcy przemysłowego u poszczególnych operatorów kształtują się następująco.

Dla odbiorców przemysłowych B21 średni wzrost kosztów szacowany jest na poziomie aż 21,16%. Jest to ponad dwukrotnie wyższa dynamika niż w przypadku mniejszych firm z grupy C21.

W przypadku grupy B21 różnica w kosztach rocznych między rokiem 2025 a 2026 może wynosić od kilkuset tysięcy do nawet miliona złotych w zależności od operatora. Przykładowo, dla klienta Energa Operator roczny koszt dystrybucji może wzrosnąć z ok. 3,81 mln zł do ponad 4,58 mln zł. Podobnie, jak w przypadku grupy taryfowej C21, największy nominalny koszt odnotowano w przypadku sprzedawcy Stoen.

Rola profilu zużycia

Kluczowym wnioskiem płynącym z danych jest znaczenie profilu odbioru energii. Na ostateczną wysokość wzrostu kosztów dystrybucji decydujący wpływ będzie miał udział zużycia energii elektrycznej w godzinach, w których pobierana jest opłata mocowa (dni robocze między 7:00 a 22:00).

Zestawienia pokazują, że różnica w udziale opłaty mocowej (50% vs 70% wolumenu) znacząco wpływa na finalny procent podwyżki. Przykładowo w PGE Dystrybucja dla grupy B21, przy 50% udziale opłaty mocowej wzrost wynosi 19,76%, ale przy 70% udziale skacze do 23,82%.

Podsumowanie

Rok 2026 przyniesie skokowy wzrost kosztów dystrybucji, napędzany głównie przez opłatę mocową.

Dla przedsiębiorstw kluczem do minimalizacji skutków tych wzrostów będzie nie tylko negocjacja stawek sprzedaży energii, ale przede wszystkim optymalizacja profilu zużycia, aby w miarę możliwości ograniczać pobór w godzinach obowiązywania drogiej opłaty mocowej, czy stanie się odbiorcą aktywnym korzystającym z systemu ulg czy zapewniając sobie dodatkowy przychód z tytułu poboru energii,. Warto również pomyśleć nad inwestycją w OZE z maksymalizacją autokonsumpcji, by zmniejszyć wolumen pobierany z sieci. Ponadto audyt mocy zamówionej i weryfikacja zapotrzebowania na moc stałą pozwala uniknąć kar za przekroczenia oraz optymalizuje opłaty stałe, które również ulegają korektom.

Potrzebujesz indywidualnej analizy kosztów dla Twojej firmy? Skontaktuj się z ekspertami Energy Solution: www.energysolution.pl